Hoofdstuk 10 De agressiepiek (copyright Henry Weesie17-09-2013 ©)

 

Soms worden honden in bepaalde situaties agressief of gedragen zich hypernerveus. Dit kan bijvoorbeeld optreden bij een situatie zoals het bezoek aan de dierenarts. Maar ook wanneer de voordeurbel gaat of bij het zien van een ander dier, een passerende, knetterende bromfiets of een wegrennende jogger.

 

Wat hier gebeurt, is het optreden van een gedragsreflex op basis van het zicht of een associatie. De hond begint zich op te winden en een cumulatie van chemische reacties vindt plaats.

 

Gebeurtenissen die optreden:

 

1.      Op het zicht (bijvoorbeeld de wegrennende jogger) of op basis van een associatie (bezoek aan de dierenarts), treedt een gedragsreflex in werking. Vanuit de reflex wordt bij de hond adrenaline gevormd waardoor hij zich zichtbaar begint op te winden. De gedragingen uiten zich in likkebaarden (tongelen), spanning in de ogen, trillen van ledematen, driftig knagen aan materialen en hijgen.

2.       

© Henry WeesieDoor de adrenaline, bereidt het hondenlichaam zich voor op activiteit. Hiervoor worden bloedsuiker en eiwitten omgevormd tot producten die energie opleveren. Er zijn twee verschillende omzettingen die dissimilatie genoemd worden. Hiervan zijn er twee soorten:

 

a)      Aėrobe dissimilatie: omzetting van glucose in CO2 en water  + energie.

b) Anaėrobe dissimilatie: omzetting van glucose met als tussenproduct pyrodruivenzuur en als eindproduct melkzuur + energie.

3.      Het lichaam van de hond heeft een zuurgraad van ongeveer 7,35 pH. Hoe lager de pH waarde, hoe zuurder het bloed, hoe hoger de pH waarde hoe basischer het bloed wordt. De zuurgraad wordt onder anderen in evenwicht gehouden via de bicarbonaatbuffer:
H + HCO3 ßą CO2 + H2O. Bij een aėrobe dissimilatie, zal in eerste instantie veel H + HCO3 geproduceerd worden waardoor de zuurgraad in het bloed zal stijgen

(de pH- waarde zal dalen) en het zwaartepunt in het evenwicht van de bicarbonaatbuffer aan de linkerzijde van het evenwicht zal liggen. Tevens zullen door de vrijkomende energie, spiercontracties ontstaan en de temperatuur van de hond toenemen. Bovendien zal de hond gaan trillen.

 

4.      De hond gaat hijgen om enerzijds af te koelen en anderzijds om de CO2 te kunnen uitademen zodat het evenwicht in de bicarbonaatbuffer: H + HCO3 ßą CO2 + H2O, wordt hersteld naar rechts. De pH-waarde zal weer stijgen (de zuurgraad daalt).

5.       

 

 

Wanneer de hond geen activiteit vertoont, kan door het hijgen de zuurgraad van het bloed blijven dalen. De hond is immers wat verhit geraakt en bij onvoldoende mogelijkheden om af te koelen, zal hij blijven hijgen. Hierdoor kan de zuurgraad naar de basische kant doorslaan. Het lichaam zal trachten met glucose- en eiwitafbraak de juiste zuurgraad opnieuw te

 

handhaven door anaėrobe dissimilatie pyrodruivenzuur en melkzuur aanmaken terwijl opnieuw energie vrijkomt.

 

6.      Door de wisselende zuurgraad en vooral de hoeveelheid vrijgekomen energie ontstaat prikkelbaarheid en een paniekgevoel; de agressiepiek bouwt zich op. Hoewel veel honden zich wellicht normaal wel zullen kunnen beheersen, verliezen ze zich nu enerzijds in hun paniekgevoel en anderzijds in hun overschot aan energie.

 

Na inspanning of afreageren, wordt de energie verbruikt waardoor melkzuur en pyrodruivenzuur worden afgebouwd terwijl ondanks de inspanning de ademhaling ook rustiger wordt. Het overtollige melkzuur en pyrodruivenzuur kan weer worden omgevormd tot glucose terwijl dit energie kost. De zuurgraad en suikerspiegel in het bloed herstellen zich weer en ook de rust zal weer toenemen.

 

Een agressiepiek die zich heeft opgebouwd, kan dus afgebouwd worden door de hond gematigd te laten bewegen. Een drafje zal de piek moeten kunnen verminderen. Bij teveel inspanning, zal de hond juist heter worden waardoor hij nog meer gaat hijgen om vooral af te koelen. Dus eigenlijk zou iedere dierenarts vlak voor het consult de hond op een lopende band moeten laten lopen om een agressiepiek te voorkomen.

Bij oververhitting blijft de ademhaling onrustig en zal nog meer melkzuur en pyrodruivenzuur worden aangemaakt uit glucose en eiwitten. Kenmerkend voor oververhitting is bovendien dat de hond niet meer kan blijven stilstaan en onrustig blijft.

 

De gedragsreflex doorbreken is een betere methode om te voorkomen dat de hond in de cumulatie van lichaamsreacties terecht komt. Hiervoor verwijs ik u naar hoofdstuk 7; De toekomst voorspellen en hoofdstuk 8; The Inifinite Walk.